هر چند وقت یک ‌بار باید ماموگرافی را انجام داد؟

برای زنان در معرض خطر متوسط (یعنی زنانی که سابقه خانوادگی قوی یا عوامل خطر مشخص دیگری ندارند) فاصله استاندارد بین دو ماموگرافی غربالگری پس از سن ۴۰ سالگی به صورت سالانه یا یک بار در سال است.
این توصیه بر این اساس بنا شده که در یک دوره ۱۲ ماهه احتمال رشد یا بروز یک ضایعه جدید که از چشم ماموگرافی قبلی پنهان مانده و اکنون قابل مشاهده باشد، به اندازه کافی بالا می‌رود تا تکرار تست توجیه اقتصادی و پزشکی داشته باشد. حفظ این نظم سالانه کمک می‌کند تا هرگونه تغییر مشکوک با بیشترین سرعت ممکن شناسایی شود و فرصت درمان موفقیت‌آمیز افزایش یابد.
تکرار تست‌ها در فواصل کوتاه‌تر از یک سال، معمولاً برای گروه پرخطر در نظر گرفته می‌شود و برای عموم مردم می‌تواند منجر به انجام تست‌های غیرضروری شود.

سن به عنوان یک متغیر اصلی نقش مهمی در تعیین پروتکل غربالگری ایفا می‌کند. با افزایش سن ساختار بافت پستان تغییر می‌کند و تراکم آن کاهش می‌یابد که این امر بر کیفیت و وضوح تصاویر تأثیر مستقیم دارد.

زنان زیر ۴۰ سال

برای زنانی که در معرض خطر بالا قرار ندارند (عدم وجود سابقه خانوادگی قوی یا جهش ژنتیکی شناخته‌شده) غربالگری روتین ماموگرافی پیش از ۴۰ سالگی عموماً توصیه نمی‌شود.
دلیل اصلی این رویکرد نادر بودن سرطان پستان در این گروه سنی و همچنین تراکم بالاتر بافت پستان است. بافت متراکم می‌تواند ضایعات کوچک را بپوشاند و دقت ماموگرافی را کاهش دهد؛ در این دوره معاینه بالینی منظم توسط پزشک متخصص و در صورت لزوم سونوگرافی مکمل روش‌های ترجیحی ارزیابی هستند.

از این‌رو انجام سونوگرافی پستان در مراکز تخصصی مجهز نظیر مرکز تصویربرداری دکتر آلاله رجب ‌زاده بهترین مرکز سونوگرافی پستان در لاهیجان به‌عنوان روشی مطمئن برای ارزیابی دقیق‌تر توصیه می‌شود.

زنان بین ۴۰ تا ۵۰ سال

این دهه به عنوان نقطه آغاز غربالگری شناخته می‌شود.
سازمان‌های معتبر پزشکی توصیه می‌کنند که زنان از سن ۴۰ سالگی ماموگرافی سالانه را آغاز کنند. اگرچه برخی دستورالعمل‌ها اجازه شروع از ۴۵ سالگی را می‌دهند اما تاکید همچنان بر فواصل سالانه باقی می‌ماند.
در این بازه سنی مزایای تشخیص زودهنگام بر ریسک‌های احتمالی غلبه می‌کند.

زنان بالای ۵۰ سال

این دوره مرحله‌ای است که توصیه‌های غربالگری به بالاترین سطح قاطعیت می‌رسد.
به دلیل کاهش تراکم بافت پستان و افزایش طبیعی خطر سرطان با افزایش سن ماموگرافی سالانه قویاً توصیه می‌شود.
در برخی از پروتکل‌های پزشکی، بسته به سوابق فردی و نظر پزشک فاصله «دو سال یک بار» نیز ممکن است پیشنهاد شود.

نکته مهم این است که غربالگری باید تا زمانی که سلامت عمومی فرد مناسب باشد (حتی تا سنین ۷۵ سالگی یا بالاتر) ادامه یابد.

فاصله‌های استاندارد برای افراد در معرض خطر متوسط طراحی شده‌اند. اگر شما جزو گروه‌های پرخطر محسوب شوید برنامه زمانی شما کاملاً متفاوت خواهد بود و ممکن است نیاز باشد که هر ۶ ماه یک بار یا بر اساس دستور پزشک تست‌های تشخیصی بیشتری انجام دهید.
عوامل خطر اصلی که ممکن است نیاز به فواصل کوتاه‌تر را ایجاب کنند عبارتند از:
سابقه خانوادگی قوی: داشتن مادر، خواهر یا دختر که در سنین پایین‌تر از ۵۰ سال مبتلا به سرطان پستان شده‌اند یا حامل جهش‌های ژنتیکی خاص (مانند BRCA1 یا BRCA2) هستید.
سابقه شخصی سرطان پستان یا ضایعات پیش‌سرطانی: در این افراد نظارت دقیق و فواصل کوتاه برای پیگیری پستان مقابل یا عود بیماری ضروری است.
دریافت پرتو درمانی به قفسه سینه: اگر در گذشته به دلیل بیماری دیگری (مانند لنفوم) در ناحیه قفسه سینه پرتو دریافت کرده‌اید، ریسک شما بالا می‌رود و باید زودتر از ۴۰ سالگی تحت نظارت دقیق قرار گیرید.
یافته‌های مشکوک در ماموگرافی قبلی: اگر ماموگرافی سال گذشته یک یافته "غیرقطعی" داشته باشد (مثلاً کیست‌های پیچیده یا میکروکلسیفیکاسیون‌های نامشخص) رادیولوژیست ممکن است توصیه کند که ۳ تا ۶ ماه دیگر برای ارزیابی تغییرات احتمالی مجدداً عکسبرداری انجام دهید.

هیچ دستورالعمل یا راهنمای پزشکی هرگز جایگزین ارزیابی فردی توسط پزشک یا تیم درمانی شما نمی‌شود. پزشک معالج با در نظر گرفتن سن، سوابق خانوادگی، الگوی قاعدگی، تاریخچه زایمان، وضعیت سلامت عمومی و سایر عوامل خطر مناسب‌ترین فاصله و روش غربالگری را برای شما تعیین خواهد کرد.
مشورت منظم با متخصص زنان امکان شناسایی زودهنگام ریسک‌ها و اصلاح سریع برنامه غربالگری را فراهم می‌سازد به ویژه اگر هر گونه تغییر فیزیکی یا علائم غیرطبیعی را در پستان‌های خود مشاهده کردید.
در عین حال رادیولوژیست نیز نقش ویژه‌ای در مدیریت سلامت پستان ایفا می‌کند؛ چرا که تفسیر صحیح و دقیق تصاویر، تمایز میان یافته‌های خوش خیم و مشکوک را معین می‌کند و با توجه به نتایج فواصل بعدی غربالگری (اعم از ۳ ماهه، ۶ ماهه یا سالانه) را تنظیم می‌نماید.
بنابراین همواره مهم است که توصیه تیم درمانی را جدی بگیرید و به هیچ وجه فاصله بین دو ماموگرافی را خودسرانه و بدون مشورت متخصص تغییر ندهید.

در نهایت رمز موفقیت در حفظ سلامت پستان پایبندی به نظم در غربالگری است؛ برنامه‌ای که با توجه به سن، سابقه خانوادگی و شرایط شخصی شما به صورت اختصاصی و با مشورت پزشک معالج طراحی می‌شود. فاصله استاندارد برای زنان با خطر متوسط معمولاً هر ۱۲ ماه یک بار است و این نظم سالانه بیشترین شانس شناسایی زودهنگام و درمان مؤثر را فراهم می‌کند. در افرادی با ریسک بالاتر یا در شرایط خاص پزشکی فواصل کوتاه‌تر تحت نظر مستقیم پزشک تعیین می‌شود. توجه به توصیه متخصصان و پرهیز از تصمیم‌گیری خودسرانه تضمین‌کننده آرامش خاطر و افزایش احتمال سلامت شماست.
مرکز تصویربرداری دکتر آلاله رجب زاده بهترین رادیولوژی و سونوگرافی در لاهیجان با استفاده از تجهیزات پیشرفته خدمات تخصصی غربالگری و تشخیص بیماری‌های پستان را تحت نظر خانم دکتر رجب ‌زاده دارای فلوشیپ پستان در محیطی ایمن، حرفه‌ای و آرام ارائه می‌کند. این مرکز با تکیه بر تیمی باتجربه و گزارش‌دهی دقیق و سریع انتخابی مطمئن برای بررسی و پایش سلامت پستان است. برای دریافت نوبت می‌توانید از دکمه دریافت نوبت استفاده کنید یا با شماره 01342638279 تماس بگیرید.

منابع
uspreventiveservicestaskforce
who.int