آمادگی قبل از سونوگرافی شکم و لگن چگونه است؟

سونوگرافی شکم و لگن یکی از رایج‌ترین و ایمن‌ترین روش‌های تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی اندام‌هایی مانند کبد، کیسه صفرا، کلیه‌ها، مثانه، رحم و تخمدان‌ها و پروستات استفاده می‌شود. اما نکتهٔ بسیار مهم این است که دقت و کیفیت سونوگرافی تا حد زیادی به آمادگی صحیح بیمار بستگی دارد. اگر آماده‌سازی به‌درستی انجام نشود ممکن است برخی ارگان‌ها به‌خوبی دیده نشوند یا نتیجه نیاز به تکرار داشته باشد. آگاهی از غذاهای نفاخ روز قبل و مصرف داروهای ضروری طبق روال و اطلاع‌دادن درباره بارداری و دیابت یا داروهای خاص به بهبود کیفیت تصاویر و جلوگیری از تکرار سونوگرافی کمک می‌کند.

آمادگی لازم برای سونوگرافی شکم

ناشتایی

۶ تا ۸ ساعت قبل از سونوگرافی ناشتا باشید.
غذا نخورید.
چای، قهوه و نوشیدنی‌های شیرین مصرف نکنید.
آدامس نجوید.
نوشیدن مقدار کمی آب ساده معمولاً مجاز است مگر اینکه مرکز خلاف آن را اعلام کند.

علت ناشتایی

کاهش گاز معده و روده
دید بهتر کبد، کیسه صفرا و پانکراس
جلوگیری از انقباض کیسه صفرا

رژیم غذایی روز قبل

از ۲۴ ساعت قبل تا حد امکان پرهیز کنید از:
غذاهای چرب و سرخ‌کرده
حبوبات و غذاهای نفاخ
نوشابه‌های گازدار

مصرف دارو

داروهای ضروری (مانند فشار خون یا قلب) را طبق روال و با کمی آب مصرف کنید.
داروها را خودسرانه قطع نکنید.
در صورت مصرف داروهای خاص به مرکز سونوگرافی اطلاع دهید.

موارد مهم دیگر

اگر دیابت دارید حتماً نوبت صبح و با نظر پزشک مراجعه کنید.
در صورت بارداری یا درد شدید شکم موضوع را اطلاع دهید.

آمادگی لازم برای سونوگرافی لگن

مثانه باید پر باشد.
حدود ۱ ساعت قبل از انجام 4 تا ۶ لیوان آب بنوشید.
تا پایان سونوگرافی ادرار نکنید.
ناشتا بودن لازم نیست (مگر پزشک دستور خاصی داده باشد).
لباس راحت بپوشید.
داروهای روزانه را طبق روال مصرف کنید.
در صورت مصرف داروی خاص یا سابقه جراحی لگن به کارشناس اطلاع دهید.
انجام این درمان در دوران قاعدگی معمولاً مانعی ندارد مگر با نظر پزشک.
در صورت احتمال بارداری حتماً اطلاع دهید.

برای آمادگی قبل از اولتراسوند شکم و لگن بهتر است از ۲۴ ساعت قبل از مصرف غذاها و نوشیدنی‌هایی که باعث نفخ و افزایش گاز روده یا کاهش دقت تصاویر می‌شوند پرهیز کنید:
حبوبات: عدس، لوبیا، نخود، لپه
سبزیجات نفاخ: کلم، گل‌کلم، بروکلی، پیاز خام
غذاهای چرب و سرخ‌کرده: فست‌فود، سوسیس و کالباس
لبنیات (به‌ویژه پرچرب): شیر، ماست و پنیر پرچرب
نان و شیرینی‌ها: نان سفید تازه و کیک و شیرینی
نوشیدنی‌ها: نوشابه‌های گازدار، آبمیوه صنعتی، چای پررنگ، قهوه
موارد کمتر توجه‌شده: آدامس، سیگار، خوراکی‌های بسیار شیرین

آمادگی قبل از اولتراسوند اهمیت زیادی دارد چون مستقیماً روی دقت و کیفیت تصاویر سونوگرافی تأثیر می‌گذارد. مهم‌ترین دلایل آن عبارت‌اند از:
کاهش گاز روده‌ها: گاز مانع عبور امواج سونوگرافی می‌شود و می‌تواند دید اندام‌ها را محدود کند. ناشتایی و رعایت رژیم غذایی مناسب این مشکل را کاهش می‌دهد.
نمایش بهتر اندام‌ها: خالی بودن معده و پر بودن مثانه باعث می‌شود اندام‌های شکم و لگن واضح‌تر و دقیق‌تر دیده شوند.
تشخیص صحیح‌تر بیماری‌ها: آمادگی درست احتمال خطا در تشخیص و جا افتادن ضایعات یا تفسیر نادرست تصاویر را کم می‌کند.
جلوگیری از تکرار سونوگرافی: رعایت نکردن آمادگی‌ها ممکن است باعث شود سونوگرافی دوباره انجام شود و وقت و هزینه بیشتری صرف شود.
کاهش استرس بیمار: وقتی بیمار از قبل آماده است، روند انجام اولتراسوند سریع‌تر و بدون دردسر انجام می‌شود.

سونوگرافی شکم و لگن برای بررسی دقیق اندام‌های داخلی استفاده می‌شود و بسته به ناحیه ارگان‌های زیر را ارزیابی می‌کند:

اندام‌های بررسی‌شده در اولتراسوند شکم

کبد (بررسی کبد چرب، توده‌ها، کیست‌ها)
کیسه صفرا و مجاری صفراوی (سنگ، التهاب، انسداد)
پانکراس
طحال
کلیه‌ها (سنگ، کیست، هیدرونفروز)
آئورت و عروق بزرگ شکمی
بررسی مایع آزاد داخل شکم

اندام‌های بررسی‌شده در اولتراسوند لگن

در خانم‌ها
رحم (اندازه، فیبروم، پولیپ)
تخمدان‌ها (کیست، توده‌ها)
اندومتر (لایه داخلی رحم)
مثانه
بررسی مایع آزاد لگنی
اگر پزشک سونوگرافی لگن را به روش واژینال درخواست کرده بود معمولاً به این معناست که برای بررسی دقیق‌تر رحم و تخمدان‌ها به تصاویر واضح‌تر نیاز است. در این روش به دلیل نزدیک‌تر بودن پروب به اندام‌های داخلی جزئیات با دقت بالاتری دیده می‌شوند و اغلب هم نیازی به پر بودن مثانه نیست. اگر به دنبال سونوگرافی واژینال خانم در لاهیجان هستید دکتر آلاله رجب‌زاده با تجربه تخصصی در سونوگرافی‌های زنان و استفاده از تجهیزات به‌روز می‌تواند انتخابی مطمئن و قابل اعتماد برای انجام این بررسی باشد.
در آقایان
مثانه
پروستات
کیسه‌های منی
در کودکان
کلیه‌ها و مثانه
رحم و تخمدان‌ها در دختران
بررسی ناهنجاری‌های مادرزادی لگن

اگر آمادگی قبل از اولتراسوند شکم و لگن به‌درستی انجام نشود پیامدهای زیر ممکن است رخ دهد:
کاهش کیفیت تصاویر سونوگرافی: گاز روده یا مثانه خالی باعث می‌شود اندام‌ها واضح دیده نشوند.
اختلال در تشخیص پزشک: ضایعات و سنگ‌ها یا مشکلات داخلی ممکن است پنهان بمانند یا اشتباه تفسیر شوند.
نیاز به تکرار اولتراسوند: در بسیاری موارد سونوگرافی مجدداً و با آمادگی صحیح انجام می‌شود.
اتلاف وقت و هزینه بیمار: تکرار آزمایش یعنی مراجعات بیشتر و هزینه اضافی.
تاخیر در تشخیص و شروع درمان: آماده‌سازی نادرست می‌تواند روند تصمیم‌گیری درمانی را عقب بیندازد.
ایجاد ناراحتی برای بیمار: مثل درد ناشی از مثانه بیش‌ازحد پر یا ضعف به دلیل ناشتایی نامناسب.

آماده‌سازی صحیح قبل از سونوگرافی شکم و لگن نقش بسیار مهمی در دقت تشخیص، کیفیت تصاویر و جلوگیری از تکرار سونوگرافی دارد. رعایت نکات ساده‌ای مانند ناشتایی مناسب و پر بودن مثانه در اولتراسوند لگن و پرهیز از غذاهای نفاخ و اطلاع‌دادن درباره داروها و شرایط خاص پزشکی می‌تواند نتیجه سونوگرافی را قابل اعتمادتر کند. در مقابل بی‌توجهی به این دستورالعمل‌ها ممکن است باعث کاهش وضوح تصاویر و خطای تشخیصی و اتلاف وقت و هزینه شود. بنابراین آگاهی و همکاری بیمار با توصیه‌های پزشک و مرکز تصویربرداری ساده‌ترین و مؤثرترین راه برای انجام یک سونوگرافی دقیق و سریع و بدون دردسر است. در مرکز دکتر آلاله رجب زاده بهترین رادیولوژی و سونوگرافی در لاهیجان با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته و تفسیر تخصصی تصاویر تلاش می‌کنیم تجربه‌ای دقیق و مطمئن و آرام برای شما فراهم کنیم. برای دریافت نوبت می‌توانید روی دکمه دریافت نوبت کلیک کنید یا با شماره 01342638279 تماس بگیرید.

منابع
healthharmonie.com
cedars-sinai.org
docube.in